نارسایی قلبی علل و راه درمان؛ قسمت آخر

۴. درمان با جراحی و روش های کاشت دستگاه

فاز دیگر درمان نارسایی استفاده از دستگاه‌های الکترونیکی برای شک‌دادن قلب که همان همان اصطلاحی که با عنوان باتری قلب از آن یاد می‌شود که خوشبختانه امکانات آن در کشور ما موجود است. متخصصین الکتروفیزیولوژیست بسیار خوبی در ایران داریم که می‌توانند این دستگاه‌ها را برای بیماران بگذارند.

گاهی پزشک برای رفع علت ایجاد نارسایی قلب از روش‌های درمانی مانند جراحی استفاده می‌کند که شامل موارد زیر می‌شوند.

• جراحی بای‌پس عروق کرونر: اگر دلیل نارسایی انسداد شدید عروق باشد، پزشک این نوع از جراحی باز قلب را توصیه می‌کند. در این جراحی یک رگ خونی سالم از پا، بازو یا قفسه سینه گرفته‌شده و از طریق آن مسیر جدیدی در قسمت مسدود شده ایجاد می‌شود. این مسیر جدید گردش خون به قلب را بهبود می‌بخشد.
• تعمیر یا تعویض دریچه قلب: اگر دلیل نارسایی، اختلال در دریچه قلب باشد، پزشک استفاده از دریچه قلب مصنوعی را توصیه می‌کند. در این روش با اتصال فلپ‌های دریچه یا برداشتن بافت اضافی جراحی انجام می‌شود.
• دفیبریلاتورهای قلبی قابل کاشت (ICD): برای جلوگیری از عوارض نارسایی این روش انجام می‌شود. این جراحی درمان نارسایی نیست و شبیه به یک ضربان‌ساز عمل می‌کند. زمانی که قلب سریع‌تر از حالت معمول بتپد یا ضربان آن متوقف شود، ICD کمک می‌کند تا ضربان قلب به حرکت درآمده یا به حالت طبیعی برسد.
• همگام‌سازی مجدد قلب (CRT): زمانی که مشکل از بطن‌ها باشد، از این درمان استفاده می‌شود. دستگاهی به نام ضربان‌ساز دوبطنی سیگنال‌های الکتریکی را به بطن‌ها می‌رساند. با این دستگاه بطن‌ها هماهنگ‌تر منقبض شده و پمپاژ خون بهتر می‌شود.
• پیوند قلب: گاهی بیماری به حدی شدید است که با دارو و روش‌های جراحی نمی‌توان علائم آن را کنترل کرد. در این حالت باید قلب اهداکننده سالم جایگزین شود.

۵. درمان نارسایی با پیوند قلب

درمان‌های دیگری هم برای این بیماری وجود دارد. بسیار مهم است بدانیم این درمان‌ها برای تمام بیماران نارسایی قلبی واجب و لازم نیست. بلکه برای درصد بسیار کمی واجب است. این درمان‌ها برای موارد پیشرفته نارسایی، زمانی که بیمار با وجود درمان دارویی و دستگاه الکترونیکی کماکان بهبود پیدا نکرده است استفاده می‌شود..

یکی از انواع درمان‌های پیشرفته، پیوند قلب است. در پیوند قلب، از قلب عزیزانی که مرگ مغزی شده‌اند و خانواده‌هایشان رضایت به اهدای اعضا دارند برداشته می‌شود و طی عمل جراحی چند ساعته جایگزین قلب بیمار با نارسایی قلب می‌شود. خوشبختانه عمل پیوند قلب چندین سال است در کشور ما با نتایج قابل قبول در حال انجام است.در حال حاضر عمل پیوند قلب در تهران و چند شهرستان برای بیماران نارسایی قلب انجام می‌شود. بیمارانی که نیاز به پیوند قلب دارند در لیست پیوند قرار می‌گیرند و عمل توسط همکاران جراح و تیم نارسایی قلبی انجام می‌شود. همچنین پس از انجام عمل نیاز به مراقبت‌های خاص، مراجعات مکرر، نمونه‌گیری، اکو، تجویز داروها و موارد دیگر است که خوشبختانه تمام این بخش‌ها در ایران انجام می‌شود.

۶. درمان نارسایی با قلب مصنوعی

غیر از پیوند قلب یک روش دیگری برای درمان بیماران پیشرفته نارسایی قلب وجود که استفاده از قلب مصنوعی است. قلب مصنوعی در واقع تکنولوژی برتر برای بهبود حال بیمارانی بود که در لیست پیوند قلب قرار داشتند اما این روش به اندازه‌ای توانست بسیاری از این بیماران را بهبود بدهد که توانست از  لیست پیوند خارج شود. امروزه قلب مصنوعی یکی از درمان‌های مطرح در درمان بیماری نارسایی قلب پیشرفته است. متاسفانه به دلیل هزینه بسیار زیاد قلب مصنوعی هنوز در کشورمان امکان ارائه این خدمت به صورت گسترده وجود ندارد ولی امیدواریم که به زودی بتوانیم این روش را برای بسیاری از بیمارانی که نیاز به این تکنولوژی دارند انجام دهیم.

پیشگیری از نارسایی قلب

مهم‌ترین اقدام برای پیشگیری از نارسایی قلب تغییر سبک زندگی و کاهش عوامل خطر است. برای جلوگیری از چنین بیماری‌هایی باید داروهای مصرفی فقط توسط پزشک تجویز شود. برخی داروها عوارض زیادی داشته و ممکن است به قلب آسیب وارد کنند. برای تغییر سبک زندگی باید اقدامات زیر را در نظر داشته باشید.

• ترک سیگار
• کنترل شرایط بدن مانند فشارخون بالا یا دیابت
• فعالیت بدنی
• رژیم غذایی سالم
• حفظ وزن سالم
• کاهش و مدیریت استرس
• داشتن خواب کافی

نارسایی قلب در جوانان

درست است که این بیماری بیشتر افراد مسن را درگیر می‌کند. اما در میان جوانان نیز احتمال ایجاد نارسایی وجود دارد. در جوانان با کنترل چاقی و کاهش علائم مربوط به ایست قلبی می‌توان این بیماری را کنترل کرد. به‌ویژه در افراد زیر ۵۵ سال دلیل نارسایی این موارد است.

برای درمان نارسایی قلب به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

اگر علائم نارسایی قلب مانند تنگی نفس، خستگی، تورم پاها و شکم و موارد دیگر را تجربه کرده‌اید، حتماً باید به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید. متخصص باتوجه‌به علائم و نشانه‌های بیماری، علت را تشخیص داده و آزمایش‌های لازم را توصیه می‌کند.

پایان