نارسایی قلبی علل و راه درمان؛ قسمت اول

نارسایی قلب چیست؟

نارسایی قلب به انگلیسی Heart failure نامیده می‌شود. در این بیماری عضله قلب نمی‌تواند خون را به‌درستی پمپاژ کند. در این حالت خون برگشته و مایع در ریه‌ها جمع می‌شود. این شرایط به شخص حس تنگی نفس می‌دهد. این اختلال در عملکرد قلب به‌تمامی سیستم‌های بدن آسیب وارد می‌کند.

نارسایی قلب در واقع یکی از علائم بیماری‌های قلبی است. این عارضه باعث می‌شود قلب ضعیف شود. در برخی افراد این بیماری به‌گونه‌ای است که قلب توانایی پمپاژ خون به سایر اعضای بدن را از دست می‌دهد و ضربان قلب نرمال دچار اختلال می‌شود. در برخی دیگر باعث سفت شدن عضله قلب شده و جریان خون به قلب را کاهش می‌دهد.

انواع نارسایی قلب

نارسایی احتقانی قلب می‌تواند در بطن چپ، بطن راست یا هر دو بطن ایجاد شود. علاوه بر این نارسایی به دودسته سیستولیک و دیاستولیک طبقه‌بندی می‌شود.

۱. نارسایی قلبی سمت چپ

شایع‌ترین نوع نارسایی، نارسایی سمت چپ است. بطن چپ در پایین و سمت چپ قلب قرار دارد. این بطن خون پر از اکسیژن را به قسمت‌های مختلف بدن پمپاژ می‌کند. زمانی که بطن چپ دچار اختلال شود و نتواند به‌خوبی خون را پمپاژ کند، دریافت خون غنی از اکسیژن از قلب با مشکل روبرو می‌شود. در این صورت خون به ریه‌ها بازگشته و باعث تنگی نفس و تجمع مایعات می‌شود.

۲. نارسایی قلبی سمت راست

بطن راست قلب، با پمپاژ خون به ریه‌ها، اکسیژن را دریافت می‌کند. زمانی که این بطن به‌خوبی خون را پمپاژ نکند، نارسایی سمت راست ایجاد می‌شود. معمولا این اختلال پس از نارسایی در بطن چپ ایجاد می‌شود. با تجمع مایع در ریه‌ها، بطن راست نمی‌تواند وظیفه خود را انجام دهد. گاهی نیز شرایط پزشکی دیگری مانند بیماری ریوی باعث اختلال در کار بطن راست می‌شوند. از علائم نارسایی بطن راست، تورم نواحی تحتانی بدن مانند پاها و شکم است.

۳. نارسایی دیاستولیک قلب

زمانی که عضله قلب سفت‌تر از حالت طبیعی شود، نارسایی از نوع دیاستولیک است. سفت شدن عضله معمولا به دلیل یک بیماری قلبی به وجود می‌آید. در این شرایط قلب به‌خوبی از خون پر نمی‌شود و خون کافی به اندام‌های مختلف بدن نمی‌رسد. نارسایی دیاستولیک در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود.

۴. نارسایی سیستولیک قلب

زمانی که عضله قلب نتواند به‌خوبی منقبض شود، نارسایی از نوع سیستولیک است. در این شرایط قلب نمی‌تواند خون غنی از اکسیژن را به‌خوبی پمپاژ کند. معمولا وقتی قلب ضعیف و بزرگ شده باشد، این عارضه به وجود می‌آید. نارسایی سیستولیک در مردان بیشتر از زنان دیده می‌شود. نارسایی سیستولیک و دیاستولیک می‌توانند در هر دو بطن ایجاد شوند. حتی ممکن است شخصی هر دو نوع نارسایی را در دو طرف قلب خود داشته باشد.

۵. نارسایی خفیف قلبی

خوشبختانه تعداد زیادی از کسانی که یک نارسایی قلبی خفیف را پشت سر گذاشتند، بعد از گذر زمان قابل توجهی به طور کامل بهبود پیدا کرده‌اند. نارسایی قلبی خفیف چندان خطرناک نیست. البته کسانی که به این نارسایی مبتلا می‌شوند، معمولا سبک زندگی ناسالمی دارند و احتمال اینکه بعدا مجددا به این مسئله گرفتار شوند وجود دارد. همچنین نام نارسایی قلبی جدا ترسناک و تهدیدکننده‌ی حیات است.

نارسایی قلبی خفیف تا ۵۰٪ موارد به طور کامل برطرف می‌شود اما در مواردی که در شخص باقی می‌ماند می‌تواند بسیار خطرناک باشد و باعث عوارض ماندگار در فرد گردد. کسانی که دچار عارضه می‌شوند و برایشان مشکلات جدی ایجاد می‌شود، معمولا ۵ سال، کمتر و یا بیشتر زندگی می‌کنند.

اما کسی که نارسایی قلبی خفیف دارد چه علائمی را ممکن است تجربه کند؟ ممکن است علائم زیر را تجربه کند؛

• اضافه وزن
• تجمع مایعات در بدن و ورم و ادم محیطی
• تنگی نفس
• کاهش تحمل در ورزش کردن و ناتوانی

ادم محیطی چیست؟

ادم محیطی تورم در دست‌ها یا اندام‌های تحتانی است. دلیل تورم ممکن است نشستن طولانی‌مدت در هواپیما یا ایستادن طولانی‌مدت باشد. ادم حتی ممکن است بیماری زمینه‌ای جدی دیگری را شامل شود.

ادم زمانی اتفاق‌می‌افتد که عاملی باعث اختلال در تناسب مقدار مایعات در سلول‌های شما باشد. در نتیجه، مقادیر غیرطبیعی مایع در بافت‌های شما (فضای بین سلولی) تجمع پیدا می‌کند. جاذبه‌ی زمین مایعات را به سمت پایین در اندام‌های تحتانی (از لگن تا انگشتان پا = اندام تحتانی) و پاها (از مچ پا تا انگشتان) می‌کشاند.

ادم محیطی در بالغین با سن بالا و خانم‌های باردار طبیعی است، اما ممکن است در هر سنی دیده‌شود. همچنین، ادم محیطی ممکن است یک یا هر دو پا را درگیر کند. اگر شروع آن ناگهانی و دردناک است، سریعا به پزشک داخلی مراجعه کنید.

علائم نارسایی قلبی

علائم بیماری نارسایی قلب به عنوان یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مزمن زمینه قلب و عروق موارد شایعی مثل تنگی نفس، تپش، ضعف، خستگی زودرس، مشکلات گوارشی، مشکلات سیستم‌های درون‌ریز بدن است.

نارسایی می‌تواند ادامه‌دار و مزمن باشد و یا به‌صورت ناگهانی و حاد شروع شود. علائم این بیماری شامل موارد زیر است.

• تنگی نفس در حال فعالیت یا حتی درازکشیدن
• خستگی و ضعف
• ورم پا و تورم در مچ پا
• ضربان قلب سریع یا نامنظم (تپش قلب)
• کاهش توانایی در ورزش
• سرفه مداوم یا خس‌خس سینه همراه با مخاط خونی سفید یا صورتی
• تورم در ناحیه شکم
• افزایش وزن سریع به دلیل تجمع مایعات
• حالت تهوع و بی‌اشتهایی
• مشکل در تمرکز یا کاهش هوشیاری
• درد قفسه سینه (اگر نارسایی قلبی به دلیل حمله قلبی باشد.)
• بیرون زدن وریدهای گردن

اهمیت بیماری نارسایی قلب در چیست؟

اهمیت بیماری نارسایی از دو جهت است.

در وهله اول بیماری نارسایی قلب شیوع بسیار زیادی در تمام کشورها از جمله ایران پیدا کرده است. یکی از دلایل شیوع این بیماری این است که امروزه آن را بهتر تشخیص می‌دهیم و آگاهی نسبت به علائم بیماری نارسایی نسبت به گذشته بیشتر شده است. همچنین به علت ارائه بهتر سرویس و خدمات درمانی برای انواع بیماری قلبی، افراد از این بیماری‌ها بهبود پیدا می‌کنند اما نهایتا در طولانی مدت آسیب‌هایی به عضله و سیستم قلب و عروق وارد می‌شود که منجر به درگیری بیمار با بیماری نارسایی قلب می‌شود.

با اینکه ممکن است به نظر نیاید اما این بیماری آمار مرگ و میر بسیار بالایی دارد. یکی از مواردی که همیشه با بیماری نارسایی قلب مقایسه می‌شود مرگ و میر در اثر سرطان است. متاسفانه بیماری نارسایی آمار مرگ و میر بالاتری نسبت به بسیاری از سرطان‌های رایج دارد.

                                                                                                                                                                                                                                                    ادامه دارد …