میگرن چیست

میگرن یک اختلال عصبی است که باعث سردردهای شدید و ضربان‌دار می‌شود. این سردردها معمولاً با علائم دیگری مانند تهوع، استفراغ، حساسیت به نور (فوتوفوبیا) و حساسیت به صدا (فونوفوبیا) همراه هستند. در برخی موارد، ممکن است قبل از شروع سردرد، علائم هشداردهنده‌ای به نام “اورا” (aura) رخ دهد.

انواع میگرن:

• میگرن بدون اورا (شایع‌ترین نوع): سردرد بدون علائم هشداردهنده قبلی.
• میگرن با اورا: سردرد با علائم هشداردهنده عصبی مانند اختلالات بینایی (دیدن نورهای چشمک‌زن، خطوط زیگزاگ، یا نقاط کور)، اختلالات حسی (گزگز یا بی‌حسی در صورت یا اندام‌ها)، یا اختلالات گفتاری.
• میگرن مزمن: سردرد در ۱۵ روز یا بیشتر در ماه، به مدت حداقل ۳ ماه.
• میگرن همی پلژیک: نوع نادری از میگرن که باعث ضعف موقت در یک طرف بدن می‌شود. این نوع میگرن می‌تواند ارثی باشد.

علائم و نشانه‌ها:

• فاز پیش‌درآمد (Prodrome): این فاز می‌تواند یک یا دو روز قبل از شروع سردرد رخ دهد و شامل علائمی مانند تغییرات خلقی، خستگی، تحریک‌پذیری، هوس غذایی، یبوست یا اسهال باشد.
• اورا (Aura): این فاز در حدود ۲۵٪ از افراد مبتلا به میگرن رخ می‌دهد و معمولاً قبل از شروع سردرد اتفاق می‌افتد. علائم اورا معمولاً بین ۵ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشند و می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
  • اختلالات بینایی (شایع‌ترین نوع اورا)
  • اختلالات حسی (گزگز یا بی‌حسی)
  • اختلالات گفتاری
• فاز سردرد: سردرد میگرنی معمولاً ضربان‌دار است و می‌تواند در یک طرف سر یا در هر دو طرف رخ دهد. درد می‌تواند متوسط تا شدید باشد و با فعالیت بدنی بدتر شود. سایر علائم همراه با سردرد می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
  • تهوع و استفراغ
  • حساسیت به نور و صدا
  • سرگیجه
  • تاری دید
• فاز پس‌درآمد (Postdrome): بعد از پایان سردرد، ممکن است فرد احساس خستگی، گیجی، ضعف یا درد عضلانی داشته باشد. این فاز می‌تواند تا ۲۴ ساعت طول بکشد.

علل و عوامل خطر:

علت دقیق میگرن هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما تصور می‌شود که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. برخی از عوامل خطر و محرک‌های احتمالی میگرن عبارتند از:

• سابقه خانوادگی: اگر یکی از والدین یا هر دو والد مبتلا به میگرن باشند، احتمال ابتلا به میگرن در فرزندان بیشتر است.
• جنسیت: زنان بیشتر از مردان به میگرن مبتلا می‌شوند.
• تغییرات هورمونی: تغییرات در سطح هورمون‌ها در دوران قاعدگی، بارداری یا یائسگی می‌تواند باعث بروز میگرن در زنان شود.
• استرس: استرس یکی از شایع‌ترین محرک‌های میگرن است.
• غذاها و نوشیدنی‌ها: برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها مانند پنیرهای کهنه، غذاهای فرآوری شده، شکلات، الکل (به ویژه شراب قرمز) و نوشیدنی‌های کافئین‌دار می‌توانند باعث بروز میگرن شوند.
• تغییرات آب و هوا: تغییرات در فشار هوا، دما یا رطوبت می‌توانند باعث بروز میگرن شوند.
• کمبود خواب یا خواب زیاد: کمبود خواب یا تغییر در الگوی خواب می‌تواند باعث بروز میگرن شود.
• محرک‌های حسی: نورهای شدید، صداهای بلند یا بوهای تند می‌توانند باعث بروز میگرن شوند.
• داروها: برخی از داروها مانند قرص‌های ضد بارداری خوراکی و داروهای گشادکننده عروق می‌توانند باعث بروز میگرن شوند.

تشخیص:

پزشک معمولاً با بررسی سابقه پزشکی و انجام معاینه فیزیکی، میگرن را تشخیص می‌دهد. در برخی موارد، ممکن است آزمایش‌های دیگری مانند اسکن مغز (MRI یا CT اسکن) برای رد سایر علل سردرد انجام شود.

درمان:

درمان میگرن شامل دو رویکرد اصلی است:

• درمان حاد (درمان سردرد در هنگام بروز): هدف از این درمان، تسکین درد و سایر علائم در هنگام بروز سردرد است. داروهای مورد استفاده در درمان حاد میگرن عبارتند از:
  • مسکن‌های بدون نسخه (مانند استامینوفن، ایبوپروفن و ناپروکسن)
  • داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) تجویزی
  • تریپتان‌ها (داروهایی که به طور خاص برای درمان میگرن طراحی شده‌اند)
  • ارگوتامین‌ها (داروهای قدیمی‌تری که برای درمان میگرن استفاده می‌شوند)
  • داروهای ضد تهوع
• درمان پیشگیرانه (جلوگیری از بروز سردرد): هدف از این درمان، کاهش تعداد، شدت و مدت سردردها است. داروهای مورد استفاده در درمان پیشگیرانه میگرن عبارتند از:
  • داروهای ضد فشار خون (مانند بتا بلوکرها و مسدودکننده‌های کانال کلسیم)
  • داروهای ضد افسردگی (مانند آمی تریپتیلین و ونلافاکسین)
  • داروهای ضد تشنج (مانند توپیرامات و والپروات)
  • تزریق سم بوتولینوم (بوتاکس)
  • آنتی‌بادی‌های مونوکلونال CGRP

پیشگیری:

علاوه بر درمان دارویی، تغییرات سبک زندگی نیز می‌توانند به پیشگیری از میگرن کمک کنند:

• شناسایی و اجتناب از محرک‌ها: سعی کنید محرک‌های میگرن خود را شناسایی کنید و از آنها اجتناب کنید.
• مدیریت استرس: تکنیک‌های مدیریت استرس مانند مدیتیشن، یوگا و تنفس عمیق می‌توانند به کاهش تعداد سردردها کمک کنند.
• خواب کافی: سعی کنید هر شب ۷-۸ ساعت خواب باکیفیت داشته باشید.
• رژیم غذایی منظم: وعده‌های غذایی منظم و اجتناب از حذف وعده‌ها می‌توانند به پیشگیری از میگرن کمک کنند.
• ورزش منظم: ورزش منظم می‌تواند به کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب کمک کند.
• هیدراتاسیون کافی: مطمئن شوید که به اندازه کافی آب می‌نوشید.