زردی نوزاد وراهای درمان زردی…

زردی نوزادی چیست؟
زردی نوزادی به معنای تغییر رنگ پوست و چشم نوزاد به رنگ زرد است. لازم به ذکر است که زردی نوزادی به علت افزایش بیش از حد سطح خونی بیلی روبین (رنگدانه زرد موجود در گلبول‌های قرمز) اتفاق می‌افتد. اکثر نوزادانی که از هفته ۳۵ام حاملگی به بعد متولد شده‌اند، به زردی مبتلا نمی‌شوند. به ندرت، سطوح غیر عادی بیلی روبین خون (به خصوص در مواقع حضور عوامل خطر برای زردی شدید) می‌تواند نوزاد را در معرض خطر آسیب مغزی قرار دهد.
این بیماری در اکثر موارد با گذشت ۲ الی ۳ هفته بعد از تولد نوزاد با روش‌های درمان پزشکی و خانگی یا استفاده از دستگاه زردی (فتوتراپی) کاملا درمان می‌شود. بنابراین عارضه‌ای برای کودک به‌دنبال ندارد. هرچند که زردی نوزاد یک مشکل رایج محسوب می‌شود اما در مواردی میزان بیلی روبین موجود در خون ممکن است آنقدر زیاد باشد که بیمار برای ‌ولانی تراپی نیاز به بستری در بیمارستان و دریافت کمک‌های پزشکی داشته باشد.
تعریف دقیق و پزشکی زردی نوزاد چیست؟
زردی یا یرقان نوزادان شایع‌ترین و اولین مشکل تازه متولدها است. به بیماری زردی نوزادان در پزشکی «هیپربیلی روبینمی نوزادی» یا «ایکتر نوزادی» گفته می‌شود که در واقع همان تغییر رنگ سفیدی چشم یا پوست نوزاد به رنگ زرد است. در واقع تمامی نوزادانی که به‌تازگی متولد می‌شوند، سطح بیلی روبین نامتعادلی دارند که بیش از حد معمولا است. این میزان در واقع بیش از ۲ میلی گرم بر دسی لیتر است.
اما زمانی زردی نوزاد مشکل‌ساز می‌شود که در واقع سطح بیلی روبین بیش از ۵ میلی گرم بر دسی لیتر باشد. این مشکل بیشتر در کودکان نارس دیده می‌شود. براساس تحقیقات بیش از ۸۰ درصد کودکانی که قبل از اتمام ۹ ماهگی به‌دنیا می‌آیند دچار مشکلات شدید زردی نوزادی می‌شوند.
زردی نوزادان دو دسته اصلی دارد که عبارت‌اند از :
• هیپربیلی‌روبینمی غیرمستقیم
• هیپربیلی‌روبینمی مستقیم
•
شایع‌ ترین سن بروز زردی و مدت زمان ماندگاری آن کی است؟
در صورتی که زردی نوزاد ناشی از افزایش سطح بیلی روبین خون باشد، از ۲۴ ساعت ابتدایی تولد الی ۲ تا ۴ روز بعد نشانه‌های زردی را نشان خواهد داد. همانطور که اشاره شد اگر کودک کاملا نه ماهه به‌دنیا بیاید چندان در معرض خطر زردی نیست و در صورت بروز چنین مشکلی معمولا نشانه‌های خود را در همان ساعات اولیه بدو تولد نشان داده و به‌سرعت درمان می‌شود.
اما در کودکان زودرس علائم زردی و افزایش بیلی روبین چند روز بعد خود را نشان می‌دهد. اگر زردی یا یرقان نوزاد ناشی از مشکلاتی مانند خونریزی داخلی، مشکلات ژنتیکی مانند تجزیه بیش از حد گلبول‌های قرمز خون یا نارسایی کبد، به علت سیروز کبدی، عفونت‌ها و چسبندگی و مسدود شدن مجاری صفراوی نیز می‌تواند باعث بروز زردی شود. مدت زمان درمان زردی نوزاد بسته به نوع آن متفاوت است. اما به‌طور معمولا زردی ۲ تا ۴ هفته پس از تولد با روش‌های پزشکی و خانگی درمان می‌شود.
۱. زردی فیزیولوژیکی یا طبیعی‌
در صورتی که نوزاد زودتر از هفته ۳۷‌ام به‌دنیا بیاید، اندام‌های داخلی او مانند کبد به‌خوبی رشد نکرده و کودک در معرض علائم بیماری یرقان قرار دارد. علائم این بیماری طی ۲ تا ۷ روز بعد از تولد خود را نشان داده و تقریبا ۲ هفته برای درمان زمان نیاز دارد.
روش درمان در این نوع زردی با تکیه بر تغذیه شیر مادر است. به مرور زمان با تکمیل کبد کودک، بیلی روبین کاهش می‌یابد. برخی از بیماری‌های زمینه‌ای در نوزاد و مادر مانند دیابت یا نوع تغذیه و ژنتیک نیز بر ابتلا به این نوع زردی موثر هستند.
۲. عدم همخوانی گروه خونی مادر و جنین
یکسان نبودن گروه خونی مادر و جنین باعث یرقان در کودک می‌شود. برای مثال اگر گروه خونی مادر A و گروه خونی جنین B باشد، ممکن است باعث افزایش خطرناک سطح بیلی روبین، کم خونی شدید، زردی و حتی در مواردی مرگ نوزاد شود. این ناهمسانی آنتی بادیی تولید می‌کند که میزان بیلی روبین را افزایش می‌دهد.
از آنجایی که گردش خون در ماه‌های آخر بارداری بیشتر بوده، لذا احتمال ورود بیلی روبین به خون جنین بسیار افزایش می‌یابد. برای درمان این زردی جنینی، باید در هفته ۲۸‌ام بارداری و ۷۲ ساعت بعد از زایمان مادر آمپولی به نام «ایمونوگلوبولین RH» تزریق کند. این زردی ۲ هفته ادامه خواهد داشت.
۳. زردی ناشی از شیر مادر
در شیر برخی مادران، نوعی ماده وجود دارد که امکان دفع و جذب بیلی روبین را کاهش می‌دهد. با ورود این ماده از طریق شیر به خون کودک، یرقان یا زردی ایجاد می‌شود. این زردی مدت زمان بیشتری برای درمان نیاز دارد که بین ۲ تا ۱۲ هفته طول می‌کشد.
از دیگر انواع شایع زردی نیز می‌توان موارد زیر را نام برد:
• زردی پاتولوژیک (زردی در روز اول تولد)
• زردی فاویسم یا پر خونی (معمولا در مادران دچار مشکل تیروئید، Iugr یا دیابتی دیده می‌شود).
ادامه‌ داشتن زردی نوزاد نشانه چیست؟
زردی نوزاد قابل برگشت است؟ در صورتی که ۲ هفته پس از شروع درمان، بیماری بهبود نیابد، باید برای آزمایش‌ها و بررسی بیشتر به دکتر اطفال مراجعه کرد. اگر زردی در سنین بالاتر دیده شود و نشانه‌های آن ادامه داشته باشد، احتمالا به‌دلیل یک بیماری زمینه‌ای از جمله موارد زیر است :
• حساسیت به لاکتوز و شیر مادر
• عفونت ادراری
• کم‌کاری تیروئید
علائم زردی نوزاد چیست؟ (نشانه های زردی نوزاد)
حال که با زردی نوزاد آشنا شدید، وقت شناختن علایم زردی نوزاد است. با شناخت علائم زردی شما به راحتی می‌توانید سریعا نسبت به درمان اقدام کنید. هرچند که در دو روز ابتدایی بستری در بیمارستان مرتبا نوزاد و مادر تحت آزمایش و معاینه هستند. اما همانطور که اشاره شد، ممکن است نشانه‌های زردی چند روز بعد خود را نشان دهد.
زرد شدن پوست و سفیدی چشم که از نشانه های اصلی زردی نوزادی هستند معمولا بین روز دوم تا چهارم پس از تولد ظاهر می شود. توجه داشته باشید که برای بررسی زردی نوزاد، به آرامی روی پیشانی یا بینی کودک خود فشار دهید. اگر پوست نوزاد شما پس از فشار به نظر شما زرد رنگ است، احتمال دارد که کودک شما زردی خفیف داشته باشد. اگر کودک شما زردی نداشته باشد، رنگ پوست تا لحظه کوتاهی کم رنگ‌تر از رنگ طبیعی آن خواهد بود. ضمنا کودک خود را در محیطی با روشنایی مناسب و ترجیحا در نور طبیعی خورشید بررسی کنید.
گاهی این زردی در ناحیه شکم و پاها نیز دیده می‌شود. به این مورد هم دقت داشته باشید. کولیک و گریه‌های دائمی، عدم امکان دفع، دل درد، امتناع از شیر مادر و غیره از جمله نشانه‌های دیگر زردی در نوزادان است.

علائم زردی در کودکان چیست و چه کودکانی نیاز به بستری در بیمارستان دارند؟
پیش از این نیز اشاره شد که اگر سطح بیلی روبین خون نوزاد بیش از ۵ میلی‌گرم بر دسی لیتر باشد، شرایط وی وخیم بوده و نیاز به کمک پزشکی دارد. در نوزادان زودرس یرقان در روز ۵ تا ۷ تولد به بالاترین میزان خود رسیده و شدیدترین علائم را دارد.
در این شرایط ممکن است درمان نوزاد تا ۲ ماه نیز ادامه پیدا کند. براساس نتیجه آزمایش و جدول زردی نوزاد مشخص می‌شود که کودک نیاز به چه نوع درمانی دارد. تشخیص این مورد تنها با صلاحدید پزشک اطفال بوده و بهترین راه درمان را او پیشنهاد می‌دهد. در مواردی که سطح بیلی روبین از کنترل خارج شده و بسیار افزایش یابد کودک نیاز به بستری در بیمارستان دارد. قرار گرفتن در دستگاه و معاینات دائمی دارد.
با یک انگشت به آرامی روی پیشانی نوزاد فشار دهید. اگر ناحیه تحت فشار زرد به نظر می‌رسد، کودک شما ممکن است زردی داشته باشد

چه زمانی برای درمان یرقان نوزاد باید به پزشک مراجعه کرد؟
کودک شما باید در روزهای سوم و هفتم پس از زایمان که سطح بیلی روبین معمولا به اوج خود می‌رسد برای زردی مورد بررسی قرار گیرد. اگر کودک شما زودتر از ۷۲ ساعت پس از زایمان مرخص شود، طی دو روز پس از ترخیص برای بررسی زردی به دکتر اطفال مراجعه کنید.
در صورت بروز علایم زردی در نوزاد زیر که نشان‌دهنده زردی شدید یا عوارض ناشی از بیلی روبین بالا است سریعا با دکتر اطفال تماس بگیرید:
• پوست کودک شما زردتر شود.
• پوست شکم، دست‌ها یا پاها به نظر زرد برسند.
• سفیدی چشم کودک زرد شود.
• کودک به‌نظر بیمار و بی‌قرار است .
• عدم افزایش وزن
• عدم توانایی و ضعف در شیرخوردن
• به‌سختی از خواب بیدار شدن
علت‌ های شایع زردی نوزادی
یک اختلال زمینه‌ای ممکن است باعث ایجاد زردی نوزاد شود. در این موارد، زردی اغلب خیلی زودتر و یا خیلی بعد تر از شکل شایع و فیزیولوژیک زردی نوزاد اتفاق می‌افتد. بیماری‌ها یا شرایطی که می‌توانند باعث ایجاد زردی شوند عبارت‌اند از:
خونریزی داخلی
عفونت در خون (سپسیس)
عفونت های ویروسی یا باکتریایی
ناسازگاری بین خون مادر و کودک
اختلال در عملکرد کبدی
کمبود آنزیم
ناهنجاری در گلبول های قرمز که باعث می شود که سریعا تجزیه شوند.
توجه: گاهی زردی می‌تواند به‌دلیل خوب شیر نخوردن کودک اتفاق بیفتد. در این شرایط می‌توانید با کمک ماما یا پزشک اطفال راه‌های صحیح شیر دادن را یاد بگیرید.
زردی نوزاد و لامپ مهتابی

فتوتراپی درمان با نوع خاصی از نور (نه نور خورشید) است. گاهی اوقات از آن برای درمان زردی نوزاد استفاده می‌شود، زیرا به کبد کودک کمک می‌کند تا بیلی روبین را از خون او جدا کند. هدف فتوتراپی این است که پوست کودک را تا حد امکان در معرض نور قرار دهد.
درمان زردی نوزادی چیست؟
زردی خفیف اغلب در طول ۲ تا ۳ هفته به طور خودبه خودی بهبود می‌یابد. در زردی متوسط تا شدید، ممکن است نوزاد شما در بیمارستان بستری شود. درمان‌های کاهش سطح بیلی روبین در خون نوزاد شامل موارد زیر هستند:
۱. نور درمانی (فتوتراپی)
کودک شما ممکن است زیر یک لامپ مخصوصی قرار گیرد که نور را در طیف آبی-سبز منتشر می‌کند. نور، شکل و ساختار مولکول‌های بیلی روبین را تغییر می‌دهد و از طریق ادرار و مدفوع دفع می‌شود. در طول درمان، پوشش نوزاد شما تنها یک پوشک و محافظ چشم او برای جلوگیری از آسیب اشعه به چشم‌هایش است. در برخی موارد کودک برای قرار گرفتن در دستگاه نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد. اما در برخی موارد می‌توان دستگاه زردی نوزاد یا فوتوتراپی را اجاره کرد و براساس دستور پزشک در خانه از آن استفاده نمود.
هزینه اجاره دستگاه زردی نوزاد پایین‌تر از بستری شدن در بیمارستان است. هزینه این دستگاه‌ها به ازای هر شب محاسبه می‌شود.
۲. ایمونوگلوبولین داخل وریدی (IVIg)
زردی ممکن است به تفاوت نوع گروه خونی مادر و نوزاد مربوط باشد. این وضعیت باعث انتقال آنتی بادی از مادر به نوزاد می‌شود، که به شکست سریع گلبول‌های قرمز نوزاد کمک می‌کند. تزریق داخل وریدی یک ایمونوگلوبولین (پروتئین خون که می‌تواند سطح آنتی بادی را کاهش دهد) ممکن است باعث کاهش زردی و کاهش نیاز به انتقال خون شود.
۳. انتقال خون
زمانی که زردی شدید به سایر درمان‌ها پاسخ نمی‌دهد، ممکن است نوزاد نیاز به انتقال خون داشته باشد. انتقال خون شامل گرفتن مقدار کمی خون نوزاد و جایگزینی آن با خون اهدایی از فردی دیگر است، در این حالت بیلی روبین و آنتی‌بادی‌های مادری رقیق می‌شوند. این روش در بخش مراقبت های ویژه نوزادان(NICU) انجام می‌شود.
سریع ترین راه درمان زردی نوزاد چیست؟
فتوتراپی که درمان با نوع خاصی از نور (نه نور خورشید) است تا کنون سریع‌ترین روش درمان زردی شناخته شده است.
سبک زندگی و درمان های خانگی زردی نوزاد چه هستند؟
هنگامی که زردی نوزاد شدید نیست، پزشک ممکن است تغییراتی در تغذیه ی نوزاد ایجاد کند. تغییر در برنامه غذایی نوزاد می‌تواند سطح بیلی روبین را کاهش دهد. اگر سوال یا نگرانی درباره مقدار یا زمان نیاز کودک به تغذیه دارید، یا اگر مشکلی با شیر مادر دارید، با پزشک خود صحبت کنید. موارد زیر ممکن است درمان زردی باشند و زردی نوزادی را کاهش دهند:
تغذیه مکرر: تغذیه مکرر شیر بیشتری در اختیار نوزاد قرار می دهد و موجب حرکت بیشتر روده میشود. حرکت بیشتر روده، موجب دفع مدفوع بیشتر و در نتیجه کاهش میزان بیلی روبین نوزاد میشود.
تغذیه تکمیلی: اگر کودک شما دچار مشکل تغذیه با شیر مادر است، یا کاهش وزن پیدا کرده است، یا آب بدنش را از دست داده و دچار خشکی و کم آبی شده است، پزشک ممکن است به شما توصیه کند که کودک ۲ تا ۳ روز فقط شیر خشک مصرف کند و پس از آن دوباره شیر مادر را شروع کنید. از پزشکتان راجع به گزینههای مناسب تغذیه‌ای برای نوزادتان مشورت بخواهید.
درمان زردی نوزاد در طب سنتی
زرد شدن زبان نشانه چیست؟
در طب سنتی درمان‌های بی‌شماری برای زردی نوزاد وجود دارد که همچنان در میان عامه مردم برای درمان این مشکل در نوزادان استفاده می‌شود. بهتر است بدانید پیش از استفاده از هر گونه دارو یا گیاه خاصی برای درمان نوزاد دچار زردی باید با پزشک مشورت کنید. برخی از این روش‌ها باورهای غلطی بوده که تنها باعث تشدید شرایط کودک می‌شوند. از جمله درمان‌‌های زردی نوزاد در طب سنتی می‌توان موارد زیر را نام برد.
زردی را می‌توان با مصرف مایعات زیاد مانند آب تربچه، آب انگور، آب لیمو، آب نیشکر و آب زیاد درمان کرد
.۱شیر خشت
شیر خشت از نوعی گیاه به‌دست می‌آید و از دیرباز به‌عنوان ماده‌ای برای درمان زردی نوزاد مورد استفاده بوده است. براساس تحقیقات امروزه ثابت شده است که قطره شیر خشت اصل خوراکی به همراه نور درمانی می‌تواند تاثیر بسزایی بر درمان یرقان داشته باشد.
۲. زردی نوزاد و عرق کاسنی
شستشو و حمام دادن نوزاد با عرق کاسنی و آب ولرم می‌تواند بر درمان زردی موثر باشد.
۳. ترنجبین و آب
تکه‌ای حوله تمیز را در مخلوط جوشانده ترنجبین و آب خیس کرده و پس از خنک شدن روی پیشانی و پشت گوش کودک قرار دهید.
۴. حجامت نوزادان
شاید برایتان عجیب باشد اما در طب سنتی یکی از راهکارهای درمان زردی نوزاد، حجامت کردن است. در این روش پشت گوش نوزاد خراش کوچکی ایجاد شده تا خون اضافی خارج شود. این مورد باید در محیطی بهداشتی و تحت نظر متخصص انجام شود.
. ۵عناب دم کرده یا خام
خوردن عناب توسط مادر منجر به خنک شدن شیر مادر و کاهش دمای بدن نوزاد و سطح بیلی روبین می‌شود. در نتیجه زردی کاهش می‌یابد. به‌طور کلی در طب سنتی درمان زردی نوزاد براساس رژیم غذایی مادر و خوردن خنکی جات برای کاهش میزان بیلی روبین خون است.
۶. خاکشیر برای زردی نوزاد
خواص خاکشیر می‌تواند به درمان زردی نوزاد ۲۰ روزه کمک کند و تابه‌حال موردی از نارضایتی و ناراحتی از آن گزارش نشده است.
خطرات زردی نوزاد، زردی نوزاد تا چند روزگی خطرناک است؟
سیگار کشیدن و استفاده از مواد مخدر در شیردهی و بارداری
محیط و تغذیه نامناسب کودک
استفاده از داروهای شیمیایی در دوران بارداری و شیردهی
مصرف بیش از حد غذاهایی با طبع گرم و تند
مصرف غذاهای دیرهضم و سنگین مانند کله پاچه و فست فودها در شیردهی
استفاده از ادویه‌های خاص در رژیم مادر که باعث بروز حساسیت غذایی کودک می‌شوند.
مصرف سبزیجات خام مانند سیر، پیاز خام، بادمجان