زخم های کوچک خطرهای بزرگ سرطان دهان را جدی بگیرید.
خبرگزاری مهر – گروه سلامت: در جامعه، بیماران زیادی با انواع سرطانها مواجه هستند؛ بیماریهایی که شاید برای عموم مردم چندان آشنا نباشند، اما از نظر پزشکی اهمیت بالایی دارند. اهمیت این بیماریها در دو جنبه نهفته است؛ از یک سو درمانهای دشواری دارند و از سوی دیگر، بر کیفیت زندگی و توان عملکردی بیماران در آینده تأثیر مستقیم میگذارند. یکی از این سرطانهای مهم، سرطان حفره دهان است که منشأ آن در پوشش داخلی دستگاه گوارش یا همان مخاط دهان قرار دارد.
در همین راستا خبرنگار مهر با محمد شیرخدا فوق تخصص جراحی سرطان (کانسر) و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران گفتگویی داشته است.
سرطان دهان چگونه ایجاد میشود؟
شیرخدا: هر انسان دارای پوششی محافظ روی بدن است که آن را پوست مینامیم که مشابه همین پوشش درون دستگاه گوارش نیز وجود دارد که از آن با عنوان مخاط یاد میشود. هنگامی که غذا از لب و دهان وارد بدن میشود، در تمام مسیر خود از حفره دهان، حلق، مری، معده تا روده بزرگ با این مخاط تماس دارد. همین پوشش مخاطی در مجاری تنفسی نیز وجود دارد؛ از حفره بینی تا ریهها، مسیر تنفس با لایهای مخاطی پوشیده شده است.
همانگونه که پوست سطح خارجی بدن را میپوشاند، مخاط نیز پوشش داخلی اندامهای درونی است، همانطور که پوست ممکن است دچار بیماریهای مختلف از جمله سرطان پوست شود، این بافت مخاطی نیز میتواند به سرطان مبتلا گردد. در حفره دهان، مخاط قسمتهای گوناگونی را پوشش میدهد: سطح داخلی لبها، زبان، کف و سقف دهان و حتی لوزهها. اگر این بافت مخاطی دچار تغییرات غیرطبیعی شود، فرد ممکن است به سرطان دهان یا سرطان زبان مبتلا گردد.
سرطان هیچگاه بهصورت ناگهانی و بدون مقدمه آغاز نمیشود و سلولهای طبیعی برای تبدیل شدن به سلولهای سرطانی باید مراحل متعددی را طی کنند. در ابتدا سلولهای سالم ممکن است دچار افزایش غیرطبیعی تقسیم شوند که به آن هایپرپلازی (بزرگ شدن اندام سرطانی) گفته میشود. در مرحله بعد، شکل سلولها تغییر کرده و به حالتی غیرطبیعی به نام دیسپلازی (رشد یا تکامل غیرطبیعی سلولها و بافتها در بدن) درمیآیند. با پیشرفت این تغییرات، سلولها به مرحلهای میرسند که قدرت تهاجم به بافتهای مجاور را پیدا میکنند؛ در این مرحله سرطان شکل گرفته است.
در مورد سرطان حفره دهان، سلولهای سرطانی ابتدا در مخاط زبان یا کف دهان ایجاد میشوند و سپس میتوانند به عضلات زبان، ناحیه گردن و حتی اندامهایی مانند ریه و کبد گسترش یابند. این فرایند نشان میدهد که سرطان دهان یک بیماری تدریجی است که از تغییرات سلولی آغاز میشود و به تهاجم بافتی منتهی میگردد.
